Polskie społeczeństwo się starzeje, tymczasem znaczna część bloków w Polsce powstała w czasach, gdy kwestie dostępności architektonicznej były pomijane. Instalacja windy w istniejącym budynku może kosztować nawet ponad milion złotych. Nic więc dziwnego, że zapowiadane przez Ministerstwo Rozwoju i Technologii zmiany dotyczące montażu wind wzbudziły tak duże emocje.

Jak wynika z danych Głównego Urzędu Statystycznego, osoby po 65. roku życia stanowią już ponad 21% społeczeństwa, a dla wielu codzienne pokonywanie schodów staje się wyzwaniem. Bez wątpienia zmienia się rynek pracy, ewoluuje system opieki społecznej, ale też sposób projektowania mieszkań i budynków wielorodzinnych. Budownictwo senioralnie powoli przestaje być niszą.

Zapowiadane przez Ministerstwo Rozwoju i Technologii zmiany dotyczące przepisów o windach przez miesiące wywoływały gorącą debatę. W przestrzeni publicznej pojawiały się informacje, że już od 2026 r. wspólnoty i spółdzielnie mieszkaniowe będą zobowiązane do montażu wind także w starszych blokach. Zarządcy nieruchomości i część mieszkańców zaczęli alarmować o ogromnych kosztach takich inwestycji, które w wielu przypadkach mogą sięgać nawet kilku milionów złotych.

Jakie zmiany rzeczywiści wprowadza projekt przepisów o windach

Wbrew medialnym doniesieniom, projekt rozporządzenia pokazuje, że planowane przepisy wyglądają jednak nieco inaczej.

Kluczowe założenia zmian znalazły się w projekcie rozporządzenia dotyczącym warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Zgodnie z propozycją od 20 września 2026 r. obowiązek wyposażenia w windy obejmie nowe budynki mieszkalne wielorodzinne mające co najmniej trzy kondygnacje, a także budynki użyteczności publicznej oraz budynki zamieszkania zbiorowego liczące minimum dwie kondygnacje. Obecnie przepisy wymagają montażu wind głównie w budynkach wyższych niż 9,5 metra, czyli zazwyczaj mających co najmniej cztery piętra. Nowe regulacje znacząco obniżają dotychczasowy próg.

Resort podkreśla jednak, że regulacje mają dotyczyć przede wszystkim nowych inwestycji oraz budynków przechodzących przebudowę wymagającą pozwolenia na budowę lub zmianę sposobu użytkowania. Ministerstwo zaznacza, że właściciele i zarządcy starszych budynków, które dziś nie posiadają wind, nie będą zobowiązani do ich natychmiastowej dobudowy. Jak wskazuje resort, objęcie takim obowiązkiem wszystkich istniejących nieruchomości byłoby w praktyce nierealne zarówno pod względem organizacyjnym, jak i finansowym.

W uzasadnieniu projektu wyjaśniono również, że jeśli w istniejącym budynku nie są prowadzone roboty budowlane, przebudowa ani zmiana sposobu użytkowania, nowe przepisy nie będą wymuszały dostosowania obiektu do aktualnych wymagań. Projekt przewiduje także wyjątki od obowiązku instalacji wind. Dotyczą one między innymi części budynków trzykondygnacyjnych, w których najwyższa kondygnacja stanowi jedynie fragment lokali dwupoziomowych, a także niektórych adaptacji poddaszy w starszych obiektach.