Od 11 września deweloperzy mają obowiązek ujawniania cen mieszkań na swoich stronach internetowych oraz przekazywania tych danych do państwowego portalu dane.gov.pl. Celem wprowadzenia nowych przepisów było ułatwienie porównywania ofert przez klientów i zwiększenie przejrzystości rynku. Dziś wiemy już jednak, że firmy mają coraz więcej sposobów na obejście tych regulacji. Jak obchodzą obowiązek jawności cen? Sprawdźmy.

Co nowe przepisy oznaczają dla deweloperów w praktyce?

Nowe przepisy obligują deweloperów przede wszystkim do podawania ceny metra kwadratowego powierzchni użytkowej, publikowania na stronie internetowej cen mieszkań, domów i przynależnych lokali (np. komórek lokatorskich, miejsc postojowych), ujawniania wszystkich dodatkowych kosztów ponoszonych przez nabywcę oraz pokazywania historii zmian cen lokali. Co istotne, publikowane informacje powinny być łatwo dostępne i bezpośrednio powiązane z konkretną inwestycją. Ustawa zobowiązuje też deweloperów do umieszczania tych informacji na swoich stronach oraz do przesyłania ich w otwartych plikach do rządowego portalu dane.gov.pl.

Za nieprzestrzeganie obowiązków informacyjnych deweloperzy mogą zostać ukarani karami administracyjnymi w postaci grzywny w wysokości nawet 10% wartości obrotu finansowego za poprzedni rok. Nieprzestrzeganie przepisów może zagrażać zbiorowym interesom konsumentów, co z kolei skutkować może roszczeniami odszkodowawczymi wobec dewelopera.

Czy deweloperzy swój obowiązek wypełniają?

I tak, i nie, ponieważ deweloperzy ceny publikują, ale ze skarg potencjalnych nabywców mieszkań wynika, że nie robią tego w sposób rzetelny. Urząd Ochrony Konkurencji i Konkurentów otrzymał bowiem już ponad 1,5 tys. zgłoszeń o nieprawidłowościach. Najbardziej znanym przykładem omijania nowych regulacji jest praktyka polegająca na podawaniu symbolicznej ceny – np. 1 zł za metr kwadratowy. Kwota ta oczywiście nie jest rzeczywistą ceną, gdyż informacja zawarta na stronie internetowej dewelopera nie jest ofertą w rozumieniu przepisów kodeksu cywilnego. Ogłoszenia czy cenniki publikowane w Internecie są zatem traktowane jedynie jako zaproszenie do zawarcia umowy. Dlatego cena „1 zł za m²” nie jest ofertą wiążącą.

Ponadto, na stronach deweloperów często pojawiają się ceny dużo zawyżone wraz z komunikatami typu „zapytaj o rabat” czy „poproś o specjalną ofertę”, co pozwala deweloperom mieć kontrolę nad negocjacjami. Czasem deweloperzy publikują się jedynie cenę całkowitą nieruchomości, a cena za metr kwadratowy dostępna jest dopiero po kontakcie z biurem sprzedaży. To wymusza na kliencie samodzielne przeliczanie wartości, co utrudnia szybkie porównanie wielu ofert. Niektóre firmy sięgają również po rozwiązania wizualne – akcentują wybrane elementy oferty, np. atrakcyjną cenę jednostkową, a całkowity koszt nieruchomości ukazują w znacznie mniej widoczny sposób. Zdarza się też pomijanie historii zmian cen, którą powinno się publikować zgodnie z przepisami. W efekcie, choć ceny są podawane na stronach, to nie spełniają one swoich podstawowych funkcji informacyjnych.