Wiceminister rodziny Katarzyna Nowakowska poinformowała Polską Agencję Prasową, że katalog osób, które mają obowiązek ponosić koszty za dom pomocy społecznej, gdy jego mieszkaniec sam nie może zapłacić, zostaje poszerzony. Po aktualizacji na liście tej znajdą się również osoby, które w ciągu ostatnich 10 lat przejęły nieruchomość od seniora. Ministerstwo Rodziny Pracy i Polityki społecznej skierowało do uzgodnień projekt nowelizacji ustawy o pomocy społecznej. Według urzędników te zmiany to pierwszy etap reformy całego systemu.

Zmiany w zasadach opłacania pobytu w DPS

Wiceminister Katarzyna Nowakowska w wywiadzie dla PAP podkreśliła, że projekt zakłada między innymi zmiany w opłatach za pobyt w domu pomocy społecznej. Katalog osób, które powinny ponosić koszty za DPS w momencie, gdy dana osoba sama nie może zapłacić będzie szerszy. Zostaną do niego wpisani ci, którzy podpisali z mieszkańcem DPS umowę dożywocia i zobowiązali się do zapewnienia mu opieki. Ten sam obowiązek będzie dotyczył osób, które w ciągu ostatnich 10 lat przejęły nieruchomość od danej osoby. Dzięki temu seniorzy będą lepiej chronieni przed oszustwami i wyłudzeniami.

Co ważne zmiany mają też służyć temu, by do DPS-ów mogli być kierowani tylko dorośli. Nowakowska zaznaczyła, że w Polsce istnieje system, który jest kierowany i skrojony pod potrzeby dzieci i placówki DPS do niego nie należą. Prócz tego projekt zakłada rozwój mieszkalnictwa wspomaganego, które może być alternatywą dla pobytu w DPS.

Obecnie jasne jest, że system opieki społecznej wymaga zmian, które będą rozwijały różne modele wsparcia. Można je świadczyć w sposób środowiskowy za pomocą usług opiekuńczych lub właśnie w mieszkaniu wspomaganym.

Prawo, które wspiera alternatywy dla DPS

Wiceminister przypomniała, że obecnie prawo wspiera przede wszystkim pomoc w ramach DPS. Nowelizacja ma to wyrównać. W praktyce chodzi o to, by osoba potrzebująca miała możliwość jak najdłużej być w swoim środowisku i cieszyć się odpowiednim wsparciem. Zapewnienie odpowiednich usług i zaplecza to ustawowy obowiązek samorządów. Nowakowska zaznaczyła, że obecnie prawie 300 gmin w ogóle ich nie realizuje. Lokale władze twierdzą, że nie mają takich potrzeb. Sytuacja ta pokazuje, że system jest zbyt mało elastyczny i nie zawsze skutecznie pomaga osobom, które potrzebują wsparcia, ale nie muszą trafić do DPS. Prócz tego obywatele nie zawsze są świadomi, że mają prawo do innych form opieki.

Aktualnie koszt pobytu w domu pomocy społecznej to średnio ponad 7 tysięcy złotych. Co ciekawe w 85% przypadków za pobyt osób w DPS płacą samorządy. Tym bardziej warto popracować nad tym, by tam gdzie opiekę można sprawować inaczej, proponowane były środki wsparcia inne niż DPS.

Warto podkreślić, że w projekcie zmian znalazły się także rozwiązania dla pracowników pomocy społecznej. Należy do nich między innymi możliwość superwizji dla wszystkich pracowników pomocy społecznej, nie tylko dla pracowników socjalnych czy gwarantowana ustawowo podwyżka przy awansie zawodowym.

Wiceszefowa MRPiPS podkreśliła, że termin wejścia w życie zmian jest zależny od przebiegu konsultacji oraz uzgodnień międzyresortowych.